Column Corné van Zeijl | BNR

← Column Corné van Zeijl | BNR16 okt · 5 min

Opinie | De AI-schuldenmallemolen

Opinie | De AI-schuldenmallemolen16 okt5 min

Enige tijd geleden zat ik in een radio-uitzending over kunstmatige intelligentie. Mijn stelling was dat de schulden voor de technologiesector als geheel geen probleem zijn. Een politicus in de uitzending begon meteen te roeptoeteren dat dit onzin was en dat die bedrijven tot aan hun nek in de schulden zitten.

Ik word altijd een beetje verdrietig als politici vol overtuiging en zonder kennis van zaken onzin uitkramen. U begrijpt: ik ben dus vaak verdrietig. Meneer Markt maakt beleggers bescheiden. Daar hebben politici geen last van.

Er leeft bij veel beleggers het idee dat die investeringsboom wel leuk is, maar ze vragen zich toch af waar al dat geld vandaan moet komen. De AI-investeringen in de Verenigde Staten bedragen in de periode 2025-2032 naar verwachting gemiddeld per jaar 3,6% van de totale economie.

Daarmee is AI de grootste investeringsboom ooit. Groter dan de aanleg van het Amerikaanse spoorwegennet in 1870-1890 (2,2%) of de uitrol van telecomkabelinfrastructuur in de jaren rond 2000 (1,1%). Beide investeringsgolven brachten de maatschappij veel, maar voor beleggers waren er alleen tranen. De vooraf verwachte rendementen waren veel te rooskleurig.

De kunst is om niet ieder slachtoffer aan te zien voor het begin van een systeemcrisis

Het beeld dat techbedrijven de wereld afstruinen naar financiering, draagt bij aan de onrust. Momenteel overspoelen ze de Europese obligatiemarkt. Alleen al dit jaar hebben ze €44 mrd opgehaald, drie keer zo veel als in heel 2025. Het zijn enorme bedragen voor de Europese obligatiemarkt, maar voor de techreuzen is het peanuts. De Magnificent 7-bedrijven hebben een totale schuld van 0,55 keer het bedrijfsresultaat. Pas bij veel hogere ratio’s gaan beleggers zich een beetje zorgen maken. Dus schulden zijn het probleem niet.

‘Dat is allemaal leuk, meneer Van Zeijl. Maar hoe zit dat met al die onderlinge schulden, omzetgaranties en onderlinge belangen dan?’ Dat is inderdaad wel een schuldenmallemolen. De financieringsconstructies zijn moeilijk te doorgronden en dat maakt beleggers achterdochtig.

Maar als je alle bedragen bij elkaar optelt, kom je alsnog uit op weliswaar pijnlijke, maar behapbare bedragen. Als alle AI-klanten failliet gaan, kost dat ongeveer nog eens één keer het totale bedrijfsresultaat van de sector. Bedenk wel dat, gezien de ondoorzichtigheid van de constructies, dit cijfer met een natte duim is berekend.

Het wil overigens niet zeggen dat ieder bedrijf zonder