Ziek zijn als boze indringer: Waarom het zorgsysteem herstel in de weg zit

Het strafbankje van de patiënt (en waarom dokters hun eigen schrik verbergen)

Wat doe jij als je griep krijgt of fysiek vastloopt? Is je eerste reactie: “Nee toch, niet nu! Ik heb hier geen tijd voor, ik moet door!”

We zien ziekte in de westerse maatschappij bijna altijd als een boze indringer die onze to-do-lijst verstoort. En in de zorg behandelen we ziektes op dezelfde manier: als een technisch probleem dat gefikst moet worden.

In aflevering 13 van Mens in Wording leggen traumatherapeut Suze Maclaine Pont en huisarts Karen Smets uit waarom deze houding herstel juist in de weg staat.

Het ‘strafbankje’ van de verzekering

Karen ziet in haar praktijk dagelijks mensen met chronische klachten. Ze zijn uitgevallen op hun werk en lopen van specialist naar specialist. Het tragische is dat het systeem hen dwingt om op een ‘strafbankje’ te gaan zitten:

Ze moeten aan de ziekteverzekering bewijzen dat ze ziek genoeg zijn om hun uitkering te behouden.

Ze moeten tegelijkertijd bewijzen dat ze hard genoeg hun best doen om beter te worden door talloze onderzoeken te ondergaan.

Het resultaat? Een voortdurende staat van bewijsdrang en stress. En laat stress nou net de grootste blokkade zijn voor het parasympathische zenuwstelsel om de cellen te laten herstellen.

“Doe gewoon verder…”

Het ontbreken van herstelruimte geldt niet alleen voor de patiënt, maar net zo goed voor de zorgverlener. Karen deelt een heftige herinnering uit haar begintijd als arts. Ze werd midden in de nacht op straat geroepen voor een acuut verwarde patiënt. De politie moest de man boeien, de ouders waren in paniek en Karen zat vol schrik.

Nadat de patiënt was afgevoerd, moest Karen direct door naar haar volgende patiënt. De boodschap uit de medische cultuur was helder: “Dit hoort bij je vak, deal ermee en doe gewoon verder.”