BİR MEDENİYETİN SESSİZ İNFAZI-17 EKİM 2026-MEVLANA TAKVİMİ

<p>1928’de çıkarılan Harf İnkılâbı Kanunu’nun 4. maddesi,</p><p>tarihin en büyük kültür kıyımlarından birini başlattı.</p><p>Eski harfli eserleri yasaklayan bu düzenleme, bin yıllık</p><p>hafızanın yok edilmesine sebep oldu. Jandarma, polis</p><p>ve memurlar, kraldan çok kralcı bir tavırla, halkın elindeki</p><p>Osmanlıca kitaplara adeta savaş açtı. Korkuya kapılan</p><p>halk, evlerindeki kitapları kuyuya attı, yaktı ya da çürümeye</p><p>terk etti.</p><p>1928 tarihli Harf İnkılâbı Kanunu’nun 4. maddesi tarihte</p><p>benzeri görülmemiş bir kitap kıyımı meydana getirmiştir.</p><p>Kraldan çok kralcı jandarmalar, polisler, hatta memurlar,</p><p>gördükleri eski harfli kitapları affetmemişler, halk da</p><p>bu korkudan elindeki kitapları olmadık yerlere saklamış</p><p>veya çaresiz kalıp imha etmiştir. Sadece milletin hafızasını</p><p>teşkil eden arşiv vesikaları değil, kütüphanelerde nice</p><p>nadide kitap, fersude veya mükerrer diye hurdaya verilmiş</p><p>veya satılmış, daha da kötüsü elverişsiz depolarda</p><p>çürümeye terk edilmiştir. Sahaf Muzaffer Ozak, yaşanan</p><p>vahameti şöyle anlatır: “Bir adamın evinde kitap saklaması,</p><p>kobra yılanı saklamasından betermiş. Memurlar, evlerde</p><p>ne kadar kitap varsa kuyulara dolduruyordu. Herkes</p><p>kitaplarını defetmeye çalışıyordu.”</p><p>İlk Çin imparatorluk hanedanının kurucusu Shih Huang</p><p>Ti’nin (ME 221-210), kurduğu devlet düzeninin sorgulanacağı</p><p>korkusuyla, ülkesinde geçmişte yazılmış tüm</p><p>kitapların yakılmasını emredişinden bu yana geçen iki bin</p><p>iki yüz yılda, devlet eliyle girişilmiş bu boyutta bir kültür</p><p>katliamına yeryüzünün herhangi bir yerinde rastlamak</p><p>mümkün değildir. Osmanlıca eser basımını suç sayan</p><p>Türk Ceza Kanunu’nun 222. maddesi ise ancak 2014’te</p><p>kaldırılabildi. Bu olay, sadece alfabe değişimi değil, geçmişin</p><p>topyekûn imhasıydı.</p><p>(Prof. Dr. Ekrem Buğra Ekinci)</p>