ORIGINS MEDIA · Nederlands

← ORIGINS MEDIA · Nederlands15 okt · 4 min

IGNAZ SEMMELWEIS · 1 · De Man Die de Handboeken Citeren en de Bewakers Vasthouden

IGNAZ SEMMELWEIS · 1 · De Man Die de Handboeken Citeren en de Bewakers Vasthouden15 okt4 min

Juli achttienhonderdvijfenzestig. In een paviljoen in Döbling, aan de rand van Wenen, probeert een man van zevenenveertig jaar een deur te passeren die voor hem niet gesloten zou mogen zijn. De bewakers bereiken hem voordat hij de gang in kan. Ze grijpen hem bij de armen, bij de romp, waar ze maar kunnen. Er is geen plechtigheid in het worstelen, slechts de botte mechaniek van het bedwingen van een lichaam dat zich verzet. De deur gaat opnieuw dicht. Niemand in die zaal weet nog dat dit lichaam toebehoort aan een van de artsen die in de geschiedenis van de Europese verloskunde de meeste levens heeft gered.

Vandaag staat die naam gegraveerd in de gevel van een universiteit in Boedapest. Hij duikt op in elk handboek over infectiebeheersing dat ter wereld gedrukt wordt. Hij geeft zijn naam aan een psychologisch verschijnsel dat het menselijke instinct beschrijft om ongemakkelijk bewijs af te wijzen. De medische wereld citeert hem met eerbied op haar congressen. Diezelfde medische wereld was het die, in die julinacht, meehielp hem met bedrog naar dat paviljoen te brengen.

Hij heette Ignaz Semmelweis.

Om te begrijpen hoe hij bij die deur belandde, moeten we bijna vijf decennia teruggaan, naar een koopmanshuis in Tabán, een wijk in de heuvels van Buda, boven de Donau. Daar werd hij geboren in achttienhonderdachttien, het vijfde van tien kinderen van een specerijenhandelaar van Duitse afkomst. Een Oostenrijks keizerrijk dat Duits sprak aan zijn universiteiten en Latijn op zijn diploma's had niet veel ruimte gereserveerd voor een Hongaar met een Duitse achternaam, opgegroeid tussen zakken peper en kaneel. Hij was tweevoudig buitenstaander: door zijn afkomst en door het beroep van zijn vader, vreemd aan de adel en aan de academische toga die Wenen beheerste.

Er is iets wat geen enkele biograaf hoeft te verzinnen, want het staat al in de familieregisters: die winkel verkocht geuren die hele keukens van Buda doorgeurden. De zoon van die winkel zou jaren later geobsedeerd raken door een geur die geen arts van zijn tijd hardop wilde noemen binnen de muren van een ziekenhuis. De geur van de handen die zojuist een lijk hadden aangeraakt, voordat ze een barende vrouw aanraakten.

Maar dat zou pas later komen. In achttienhonderdzevenendertig, negentien jaar oud, kwam Semmelweis naar Wenen op aandringen van zijn vader, die hem advocaat wilde zien worden. Hij schreef zich in voor Rechten. Iets in de Faculteit Geneeskunde, misschien een anatomieles die hij bijna uit nieuw