Een triptiek aan recensies over Kolja, en Code 21 voor de vergeten stelling

<p>Vorige keer openden Bram en Nathan trots met een stelling en vergaten die vervolgens te bespreken: het extreme is de standaard geworden, en het gematigde extreem. Bram belooft hem met man en macht te bestrijden. Tot slot de ongezouten saus-mening van Bobbie.</p><p>BIJPRATEN | Bram is rijksambtenaar op het pobu, oftewel het politiebureau en worstelt al drie weken met het afkobo, oftewel het afkortingenboek. Maar niet met de mooiste afkorting: HAVANK. Maar waarom? Nathan vertelt over zijn kantoortuin vol AI-agenten in pixel art, met een huppelende avatar in snor en driedelig pak. De artikelen voor deze aflevering las hij op een gejailbreakte e-reader die zijn markeringen doorstuurt naar zijn second brain. Of zoiets.</p><p>THEMA: ONRUST | Nathan houdt aan China de ervaring over dat een werkdag van twintig uur minder stress geeft dan zijn eigen bureau, omdat men daar recht op de oplossing afgaat. Bram ziet in Nederland dagelijks het omgekeerde: het dashboard springt van groen naar paars, en de onrust zelf wordt het probleem. Liever 'Code 21', zijn eigen vondst: één kort bericht voor wie zichzelf in de agenda heeft klemgezet, zonder toneelstuk van schuld. Met uitstapjes naar de ego-reflex en communisme-kritiek.</p><p>Dan eindelijk de stelling. Bram: het extreme is nog altijd extreem, en de bandbreedte waarin we ons bewegen wordt juist smaller. Nathan: wie zoals Bram business as usual ziet, geldt in deze crisisbeleving zelf als extreem. Onderweg Helsinki, dat anderhalf jaar geen verkeersdoden telde. Extreem of niet?</p><p>CULTUURAGENDA: RECENSEER DE RECENSENT | Nathan zag Kolja, de opera van Stichting Sono naar de roman van Arthur Japin, met muziek van Bob Zimmerman en regie van Jeroen Lopes Cardozo: een dove jongen die van Modest Tsjaikovski leert spreken en zingen, en het raadsel rond de dood van Pjotr. Hij had een prima middag. De pers niet: één ster van Merlijn Kerkhof in de Volkskrant, vijf van Olivier Keegel op Opera Gazet. Kerkhof wijst naar het libretto, Keegel prijst regie en muziek en spaart Francis van Broekhuizen niet. Nathan ziet het echte probleem in de dramaturgie. Een schrijver die zijn eigen libretto maakt, heeft een dramaturg naast zich nodig, en juist een dove hoofdpersoon vraagt om show, don't tell.</p><p>REFERENTIES</p><p>🎵 Kolja — Stichting SONO met Opera2Day en Club Classique, 3–23 september 2026 [afgelopen] <a href="https://kolja.nl" rel="noopener noreferrer nofollow">https://kolja.nl</a></p><p>📚 Kolja — Arthur Japin (2017) <a href="