To Bardziej Skomplikowane

← To Bardziej Skomplikowane14 okt · 1 u 02 min

#73 - Czy w ultrazimnych atomach kryje się nowa fizyka? | prof. Michał Tomza

#73 - Czy w ultrazimnych atomach kryje się nowa fizyka? | prof. Michał Tomza14 okt1 u 02 min

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Michałem Tomzą o kontrolowaniu ultrazimnych atomów i cząsteczek, poszukiwaniu nowej fizyki oraz roli sztucznej inteligencji w badaniach.

Co właściwie oznacza kontrolowanie materii na poziomie kwantowym i dlaczego potrzebujemy do tego ultraniskich temperatur? Jak badania pojedynczych atomów i cząsteczek mogą pomóc w poszukiwaniu nowej fizyki? Czy sztuczna inteligencja może stać się lepszym naukowcem od człowieka?

W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać o tym z prof. Michałem Tomzą, fizykiem teoretykiem z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Profesor zajmuje się fizyką i chemią ultrazimnej materii oraz teorią oddziaływań i zderzeń atomów, jonów i cząsteczek.

W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie:

- Dlaczego w ultraniskich temperaturach łatwiej obserwować i wykorzystywać efekty kwantowe?- Jak działają pułapki na atomy i dlaczego światło laserowe może chłodzić?- Co możemy kontrolować w atomie lub cząsteczce: spin, rotacje, drgania i ruch?- W jakim sensie atomy i cząsteczki przygotowane w tym samym stanie kwantowym są identyczne?- Jak współpraca teorii z eksperymentem pozwala odkrywać mechanizmy reakcji chemicznych?- Jak pole magnetyczne może zmieniać szybkość reakcji i co mówią nam pomiary stanów produktów?- Dlaczego znajomość równania Schrödingera nie wystarcza do obliczenia zachowania złożonego układu?- Czym różnią się trudność obliczeniowa, wieloskalowość i emergencja?- Jak wyznaczamy granice stosowalności modeli i sprawdzamy zgodność różnych opisów?- Dlaczego czasem trzeba chronić cząsteczki przed reakcjami chemicznymi?- Czym jest elektryczny moment dipolowy elektronu i jaki ma związek z symetriami oraz przewagą materii nad antymaterią?- Dlaczego wynik pomiaru zgodny z zerem może ograniczać teorie wykraczające poza Model Standardowy?- Jak sieci neuronowe pomagają opisywać funkcje falowe?- Czy AI może zadawać dobre pytania badawcze, zastąpić naukowców i zmienić kształcenie na uniwersytetach?- Jak współpraca agentów AI i szybkie generowanie wyników wpływają na sposób uprawiania nauki?

Prof. Michał Tomza kieruje grupą badawczą Quantum Molecular Systems oraz Centrum Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej na Uniwersytecie Warszawskim. W swoich badaniach łączy kwantowy opis materii z obliczeniami na superkomputerach i ścisłą współpracą z zespołami doświadczalnymi. Jest laureatem Nagrody Narodowego Centrum Nauki z 2020 roku. Otrzymał również ERC Starting Grant na projekt QuantMol, poświęc